Wanneer u een bepaalde leeftijd (in de meeste gevallen de leeftijd van 65 jaar) heeft bereikt, dan bent u toe aan uw pensioen. In het overgrote deel van de landen kent het pensioenstelsel drie pijlers. De eerste pijler is een basispensioen. Dit wordt geregeld door de staat. Met deze pijler wordt een basisvoorziening geschept om armoede onder ouderen te verkomen. De tweede pijler gaat om de pensioenrechten. Dit zijn de rechten die de werknemers opbouwen tijdens hun carrière. De premie voor deze pijler wordt gezamenlijk betaald door de werknemer en de werkgever. De derde pijler is een vrijwillige pijler. Het betreft hier alle voorzieningen die de mensen zelf regelen. Het gaat hier dan om zaken zoals lijfrente, levensverzekeringen en inkomsten uit eigen vermogen.

Hoeveel pensioen iemand krijgt hangt af van het aantal jaren dat hij of zij verzekerd is geweest voor de AOW en of hij of zij alleen woont of met anderen. Wanneer u in Nederland woont of werkt, dan bent u automatisch verzekerd voor de AOW. Ieder jaar dat u verzekerd bent, bouwt u twee procent aan AOW pensioen op. Als u van uw vijftiende tot uw 65e altijd verzekerd bent geweest, dan ontvangt u een volledig AOW pensioen. Wanneer u alleen woont, dan krijgt u zeventig procent van het netto minimumloon. Bent u getrouwd of woont u samen, dan krijgt u vijftig procent van het netto minimumloon. Wanneer u al AOW pensioen krijgt, maar uw partner (kan ook (groot)ouder, (klein)kind of vriend(in) zijn) nog onder de 65 jaar is, dan krijgt u een extra toeslag op uw pensioen. Wanneer uw partner 65 wordt, stopt de toeslag weer.

Er zijn situaties denkbaar waarin u geen volledig pensioen opbouwt. Dit heet een pensioengat. Een pensioengat kan onder andere ontstaan wanneer u gewerkt hebt bij een werkgever zonder pensioenregeling of wanneer u onbetaald verlof heeft genomen voor langere tijd. Wat ook een pensioengat kan veroorzaken is een vervroegd pensioen, maar ook een echtscheiding kan zorgen voor een pensioengat. U kunt proberen het pensioengat op te vullen door te gaan sparen of beleggen.